Nếu bạn từng cầm một đồng xu 10 yên của Nhật Bản, bạn đã nhìn thấy hình ảnh của Byodo-in – ngôi chùa nổi tiếng nhất tại thành phố nhỏ Uji, cách trung tâm Kyoto chỉ khoảng 30 phút đi tàu. Uji được mệnh danh là kinh đô trà xanh matcha của Nhật Bản, nơi hội tụ cả di sản kiến trúc Phật giáo đỉnh cao lẫn văn hóa trà đạo lâu đời bậc nhất cả nước. Đây là chuyến day trip mình luôn xếp ngay sau các điểm trung tâm Kyoto vì vừa gần, vừa mang đến trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Bài viết này mình chia sẻ kinh nghiệm khám phá Uji: từ lịch sử Byodo-in, văn hóa matcha, đến cách di chuyển và lịch trình một ngày hợp lý.
Byodo-in: Ngôi Chùa Được In Trên Đồng Xu 10 Yên
Byodo-in ban đầu được xây dựng năm 998 như một biệt thự nghỉ dưỡng của chính trị gia quyền lực Fujiwara no Michinaga – nhân vật có ảnh hưởng bậc nhất triều đình Nhật Bản thời Heian. Sau khi ông qua đời, con trai ông là Fujiwara no Yorimichi đã chuyển đổi khu đất này thành chùa vào năm 1052. Công trình nổi tiếng nhất, Phượng Hoàng Đường (Hoo-do), được xây dựng năm 1053 với thiết kế mô phỏng hình ảnh Tây Phương Cực Lạc của Phật A Di Đà – biểu tượng cho thiên đường Tịnh Độ ngay giữa trần thế. Công trình màu đỏ son và vàng kim soi bóng xuống hồ Aji-ike phẳng lặng phía trước được coi là một trong những ví dụ kiến trúc Phật giáo Tịnh Độ tông đẹp nhất còn tồn tại trên thế giới, và đã xuất hiện trên mặt sau đồng xu 10 yên của Nhật Bản suốt hơn 60 năm qua.
Kiến Trúc Phượng Hoàng Đường Và Ý Nghĩa Tôn Giáo
Tên gọi “Phượng Hoàng Đường” xuất phát từ hình dáng tòa nhà nhìn từ trên cao giống một con chim phượng hoàng đang xòe cánh, cùng hai bức tượng phượng hoàng bằng đồng đặt trên nóc mái. Bên trong chính điện, pho tượng Phật A Di Đà ngồi bằng gỗ được nghệ nhân Jocho – bậc thầy điêu khắc Phật giáo thời Heian – hoàn thành, cùng 52 pho tượng Bồ Tát nhỏ (Unchu Kuyo Bosatsu) treo trên tường xung quanh, mỗi tượng đang cưỡi mây trong tư thế chơi nhạc cụ hoặc múa – một chi tiết nghệ thuật tinh xảo hiếm có. Toàn bộ quần thể Byodo-in được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới từ năm 1994, nằm trong danh sách các di tích lịch sử của cố đô Kyoto.
Uji: Kinh Đô Trà Xanh Matcha Của Nhật Bản
Bên cạnh giá trị kiến trúc, Uji còn nổi tiếng là một trong ba vùng trồng trà ngon nhất Nhật Bản (cùng với Shizuoka và Kagoshima), với lịch sử trồng trà bắt đầu từ thế kỷ 13. Trà Uji được đánh giá là một trong những loại matcha cao cấp nhất Nhật Bản nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và kỹ thuật canh tác che bóng truyền thống (đặc biệt cho loại trà gyokuro và matcha nghi lễ). Dọc theo con phố chính dẫn đến Byodo-in, hàng chục cửa hàng trà lâu đời như Nakamura Tokichi Honten hay Tsuen Tea (được cho là quán trà cổ nhất Nhật Bản, hoạt động từ năm 1160) phục vụ đủ loại món ăn từ matcha: kem matcha, bánh ngọt matcha, mì soba trà xanh, đến các bộ trà đạo truyền thống để du khách trải nghiệm pha trà tại chỗ.
Cầu Uji-bashi: Một Trong Những Cây Cầu Cổ Nhất Nhật Bản
Bắc qua dòng sông Uji trong xanh, cây cầu Uji-bashi có lịch sử xây dựng từ thế kỷ thứ 7, được xem là một trong những cây cầu cổ nhất còn được ghi chép trong lịch sử Nhật Bản (dù đã qua nhiều lần trùng tu, tái thiết). Cầu xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn học cổ điển Nhật Bản, đáng chú ý nhất là trong “Truyện kể Genji” – tiểu thuyết được coi là tác phẩm văn học hư cấu đầu tiên của thế giới, với 10 chương cuối cùng của bộ truyện lấy bối cảnh chính tại Uji. Ngày nay, khu vực quanh cầu còn có tượng đài kỷ niệm nữ văn sĩ Murasaki Shikibu – tác giả của Truyện kể Genji, thu hút những người yêu văn học cổ điển Nhật Bản ghé thăm.
Đền Ujigami Jinja: Ngôi Đền Thần Đạo Cổ Nhất Nhật Bản
Chỉ cách Byodo-in vài phút đi bộ qua cầu, đền Ujigami Jinja tuy nhỏ nhưng mang giá trị lịch sử đặc biệt: đây được UNESCO công nhận là ngôi đền Thần đạo (Shinto) hiện còn cổ nhất Nhật Bản, với chính điện được xây dựng từ cuối thế kỷ 11. Không gian đền yên tĩnh, ít khách du lịch hơn hẳn so với Byodo-in, là điểm dừng chân lý tưởng để cảm nhận sự tĩnh lặng đối lập với không khí sầm uất của khu phố trà gần đó.
Bảo Tàng Truyện Kể Genji Và Lễ Hội Trà Uji
Nếu quan tâm đến văn học cổ điển, Bảo tàng Truyện kể Genji thành phố Uji (Tale of Genji Museum) nằm gần cầu Uji-bashi là nơi tái hiện sinh động bối cảnh, nhân vật và mười chương cuối của tác phẩm văn học kinh điển này thông qua mô hình, phim ngắn và hiện vật trưng bày, dù phần lớn chú thích chỉ bằng tiếng Nhật. Vào đầu tháng 10 hàng năm, thành phố còn tổ chức Lễ hội Trà Uji (Uji Cha Matsuri) với các nghi lễ dâng trà truyền thống, múc nước giếng cổ để pha trà và nhiều hoạt động văn hóa trà đạo mở cửa cho công chúng tham gia – đây là dịp lý tưởng để trải nghiệm trọn vẹn văn hóa trà Uji nếu lịch trình của bạn trùng với thời điểm này.
Cách Di Chuyển Từ Kyoto Đến Uji
Từ ga Kyoto, có hai lựa chọn: đi tuyến JR Nara Line đến ga JR Uji (khoảng 20 phút, tàu nhanh) hoặc tuyến Keihan Uji Line đến ga Keihan Uji (khoảng 30-40 phút từ trung tâm, cần đổi tàu tại Chushojima). Từ cả hai ga, chỉ cần đi bộ khoảng 10 phút là đến được Byodo-in. Nên dành trọn nửa ngày hoặc cả ngày cho Uji nếu muốn kết hợp tham quan chùa, thưởng trà và dạo bộ ven sông. Đây là điểm bổ sung lý tưởng cho hành trình khám phá Gion hoặc dạo bước Con đường Triết gia vào các ngày khác trong chuyến đi Kyoto của bạn.
Mua trà Uji làm quà lưu niệm
Nếu muốn mang hương vị Uji về nhà, các cửa hàng trà lâu đời dọc phố chính bán đủ loại sản phẩm từ trà lá rời, bột matcha đóng hộp, đến kẹo, bánh quy vị trà xanh với mức giá đa dạng từ 500 yên cho gói trà nhỏ đến vài nghìn yên cho hộp matcha nghi lễ cao cấp. Nên ưu tiên mua tại các cửa hàng có nguồn gốc rõ ràng như Nakamura Tokichi, Tsuen Tea hay Ito Kyuemon để đảm bảo chất lượng matcha nguyên bản thay vì các sản phẩm pha trộn giá rẻ bán tại các cửa hàng lưu niệm chung.
Lịch Trình Một Ngày Và Chi Phí Tham Khảo
Lịch trình gợi ý: sáng khởi hành từ Kyoto, đến Uji khoảng 9h-9h30, tham quan Byodo-in và bảo tàng Hoshokan (khoảng 1,5-2 giờ), sau đó dạo qua cầu Uji-bashi ghé đền Ujigami Jinja, buổi trưa thưởng thức mì soba trà xanh hoặc set trà đạo tại một trong các quán trà lâu đời, chiều mua sắm trà làm quà trước khi quay về Kyoto. Chi phí tham khảo: vé tàu khứ hồi khoảng 800-1.000 yên, vé vào vườn và bảo tàng Byodo-in khoảng 600 yên (cộng 300 yên nếu muốn vào bên trong Phượng Hoàng Đường theo suất giờ cố định), một set trà đạo hoặc món tráng miệng matcha khoảng 1.000-2.000 yên. Tổng chi phí cho một ngày trọn vẹn khoảng 3.500-5.000 yên/người. Xem thêm các gợi ý lịch trình khác trong cẩm nang du lịch Kyoto toàn tập.
Chỉ cần nửa ngày ghé qua Uji, du khách đã có thể cảm nhận trọn vẹn hai giá trị cốt lõi làm nên bản sắc thành phố nhỏ này: chiều sâu lịch sử Phật giáo qua Byodo-in và nét tinh tế của văn hóa trà đạo Nhật Bản – một sự kết hợp hiếm có mà không nhiều điểm đến gần Kyoto nào có được.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tại sao Byodo-in xuất hiện trên đồng xu 10 yên?
Phượng Hoàng Đường của Byodo-in được chọn làm hình ảnh trên mặt sau đồng xu 10 yên vì đây là một trong những công trình kiến trúc Phật giáo Tịnh Độ tông tiêu biểu và được bảo tồn nguyên vẹn nhất Nhật Bản, đã xuất hiện trên đồng xu suốt hơn 60 năm qua.
Từ Kyoto đến Uji mất bao lâu?
Khoảng 20 phút đi tàu JR Nara Line, hoặc 30-40 phút nếu đi tuyến Keihan Uji Line có đổi tàu.
Uji nổi tiếng vì loại trà gì?
Uji là một trong ba vùng trồng trà ngon nhất Nhật Bản, nổi tiếng với matcha nghi lễ cao cấp và trà gyokuro nhờ kỹ thuật canh tác che bóng truyền thống.
Vé vào cổng Byodo-in bao nhiêu tiền?
Khoảng 600 yên cho vườn và bảo tàng Hoshokan, cộng thêm 300 yên nếu muốn vào bên trong Phượng Hoàng Đường theo suất giờ cố định trong ngày.
Ujigami Jinja có gì đặc biệt?
Đây được UNESCO công nhận là ngôi đền Thần đạo hiện còn cổ nhất Nhật Bản, với chính điện xây dựng từ cuối thế kỷ 11, nằm chỉ cách Byodo-in vài phút đi bộ.
