Lâu Đài Matsue nằm bên hồ Shinji, tỉnh Shimane, là lâu đài quốc bảo cuối cùng trong danh sách 5 lâu đài Kokuho của Nhật Bản, được chính thức công nhận danh hiệu này vào năm 2015 – muộn hơn khá nhiều so với 4 lâu đài quốc bảo còn lại. Với biệt danh “thành chim ưng đen” (Chidori-jo) nhờ kiểu mái cong đặc trưng gợi hình cánh chim, đây là một trong những lâu đài nguyên bản có kiến trúc phòng thủ ấn tượng nhất còn tồn tại. Bài viết tổng hợp kinh nghiệm thực tế tham quan lâu đài quốc bảo trẻ tuổi nhất này.
Lịch Sử Xây Dựng Lâu Đài Matsue
Lâu đài được xây dựng trong giai đoạn 1607-1611 bởi Horio Yoshiharu, một trong những tướng lĩnh có công lớn trong trận Sekigahara năm 1600. Đây là một trong những lâu đài hoàn thành muộn trong thời kỳ đầu Edo, cho phép kiến trúc sư quân sự áp dụng nhiều cải tiến phòng thủ đúc kết từ kinh nghiệm chiến tranh trước đó.
Sau khi dòng họ Horio và Kyogoku lần lượt cai quản, từ năm 1638, gia tộc Matsudaira (một nhánh có quan hệ huyết thống gần với dòng chính Tokugawa) tiếp quản phiên Matsue và cai trị liên tục suốt 10 đời cho đến cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868, biến nơi đây thành trung tâm chính trị quan trọng của vùng Sanin. Trong số các lãnh chúa gia tộc Matsudaira, Matsudaira Harusato (còn được biết đến với biệt danh Fumai) là nhân vật nổi bật nhất, không chỉ vì tài năng quản lý tài chính phiên trấn mà còn vì đóng góp lớn cho văn hóa trà đạo, biến Matsue trở thành một trong những trung tâm trà đạo quan trọng của Nhật Bản, di sản này vẫn còn được gìn giữ đến ngày nay qua nhiều loại bánh kẹo truyền thống (wagashi) nổi tiếng của vùng.
Quốc Bảo Trẻ Nhất – Vì Sao Đến Năm 2015 Mới Được Công Nhận?
Điều thú vị về lâu đài Matsue là dù tồn tại từ đầu thế kỷ 17, công trình chỉ chính thức được công nhận danh hiệu Quốc bảo vào năm 2015 – hơn 60 năm sau khi 4 lâu đài quốc bảo còn lại (Himeji, Matsumoto, Inuyama, Hikone) đã được công nhận từ năm 1952. Nguyên nhân chính là do thiếu tài liệu xác thực chính xác năm xây dựng.
Bước ngoặt đến vào năm 2012, khi các nhà nghiên cứu phát hiện hai tấm biển gỗ khắc niên đại (kigaku) trong một ngôi đền tại Matsue, ghi rõ thông tin liên quan trực tiếp đến việc xây dựng tháp chính năm 1611. Hai tấm biển này từng được sử dụng làm cột chống đỡ tạm thời cho tháp chính trong quá trình thi công, sau đó được tháo ra và lưu giữ tại đền thờ địa phương suốt hơn 400 năm mà không ai biết đến giá trị lịch sử thực sự của chúng cho đến khi được phát hiện lại. Phát hiện này cung cấp bằng chứng xác thực cuối cùng cần thiết, dẫn đến việc Matsue chính thức được nâng cấp lên danh hiệu Quốc bảo năm 2015, trở thành lâu đài quốc bảo thứ 5 và cũng là mới nhất của Nhật Bản, sau hơn 60 năm chỉ được xếp hạng Tài sản văn hóa quan trọng cấp quốc gia (Important Cultural Property) – một cấp thấp hơn Kokuho.
Kiến Trúc “Thành Chim Ưng Đen”
Tháp chính Matsue cao 5 tầng bên ngoài, 6 tầng bên trong, được ốp bằng gỗ đen sơn dầu (kokushitsu) tương tự phong cách của Matsumoto, khiến nó thường được so sánh với “thành quạ đen” nổi tiếng kia. Tuy nhiên, điểm khác biệt là các mái phụ (chidori-hafu) của Matsue được thiết kế theo hình dáng cong đặc trưng gợi liên tưởng đến đàn chim ưng đang bay, tạo nên biệt danh “Chidori-jo” (thành chim ưng) độc đáo mà không lâu đài nào khác có được.
Bên trong tháp chính vẫn còn giữ được nhiều cấu kiện gỗ nguyên bản từ thế kỷ 17, bao gồm cả hệ thống giếng nước bên trong tháp chính – một đặc điểm cực kỳ hiếm gặp chỉ có ở Matsue trong số các lâu đài nguyên bản còn lại, giúp lâu đài có thể cầm cự lâu dài trong trường hợp bị vây hãm mà không cần tiếp tế nước từ bên ngoài. Ngoài ra, hệ thống cột trụ chính của tháp chính còn sử dụng kỹ thuật ghép gỗ đặc biệt gọi là “yoseibashira” – ghép nhiều thanh gỗ nhỏ lại với nhau bằng đai kim loại để tạo thành cột lớn, khắc phục tình trạng khan hiếm gỗ lớn nguyên khối vào thời điểm xây dựng.
Giá Vé Và Giờ Mở Cửa
Thông tin giá vé tham khảo (cập nhật gần nhất, nên kiểm tra lại trên website chính thức trước khi đi):
| Đối tượng | Giá vé |
|---|---|
| Người lớn | 680 yên |
| Học sinh tiểu học – trung học | 290 yên |
Lâu đài mở cửa từ 8:30 đến 18:30 (mùa hè, tháng 4-9) hoặc đến 17:00 (mùa đông, tháng 10-3). Nên dành khoảng 1,5-2 tiếng để tham quan trọn vẹn cả tháp chính và khuôn viên xung quanh.
Du Thuyền Quanh Hào Nước Horikawa
Một trải nghiệm độc đáo không thể bỏ qua khi ghé Matsue là tour du thuyền nhỏ (Horikawa Sightseeing Boat) dạo quanh toàn bộ hệ thống hào nước bao quanh lâu đài, dài khoảng 3,7km, mất khoảng 50 phút, với giá vé khoảng 1.500-1.600 yên cho người lớn. Thuyền đi qua nhiều cây cầu thấp, đòi hỏi phần mui thuyền phải hạ thấp xuống để luồn qua – một trải nghiệm khá thú vị và độc đáo mà không nhiều lâu đài khác ở Nhật Bản có được.
Cách Di Chuyển Và Kết Hợp Tham Quan
Từ ga Matsue, bạn có thể đi bộ khoảng 20 phút hoặc bắt xe bus loop “Lakeline” để đến lâu đài, khá thuận tiện với nhiều điểm dừng gần các điểm tham quan khác trong thành phố. Từ Okayama, đi tàu JR Yakumo Limited Express mất khoảng 2,5 tiếng, còn từ Hiroshima có thể đi xe bus cao tốc mất khoảng 3 tiếng – cả hai đều là những tuyến đường phổ biến để đến vùng Sanin từ khu vực Kansai hoặc Chugoku.
Nếu có thêm thời gian, bạn có thể kết hợp ghé thăm đền Izumo Taisha – một trong những đền thờ Thần đạo linh thiêng và cổ xưa nhất Nhật Bản, được cho là nơi cư ngụ của thần Okuninushi, vị thần chủ về duyên phận và các mối quan hệ theo tín ngưỡng Thần đạo, cách Matsue khoảng 40-50 phút di chuyển. Ngoài ra, đừng bỏ lỡ ngắm hoàng hôn nổi tiếng tại hồ Shinji ngay gần lâu đài – một trong những cảnh hoàng hôn được xếp hạng đẹp nhất Nhật Bản, khi mặt hồ chuyển sang sắc cam đỏ rực rỡ, phản chiếu bóng núi Sanbe xa xa.
Kinh Nghiệm Thực Tế Khi Tham Quan
Một vài lưu ý mình rút ra sau chuyến đi: nên đặt vé du thuyền Horikawa trước qua website chính thức vào mùa cao điểm (đặc biệt mùa hoa anh đào và mùa lá đỏ) để tránh phải xếp hàng chờ đợi lâu. Vào buổi tối từ tháng 4 đến tháng 9, tháp chính còn được chiếu đèn (light-up) đặc biệt, và có tour du thuyền ban đêm riêng để ngắm cảnh lâu đài lung linh phản chiếu trên mặt hào nước – một trải nghiệm khác hẳn so với ban ngày.
Bên trong tháp chính hiện trưng bày nhiều hiện vật liên quan đến các gia tộc từng cai quản lâu đài, bao gồm áo giáp samurai, vũ khí cổ và mô hình tái hiện cấu trúc phòng thủ toàn bộ khuôn viên. Từ tầng cao nhất, bạn có thể ngắm toàn cảnh thành phố Matsue và hồ Shinji, đặc biệt đẹp vào lúc hoàng hôn khi mặt hồ ánh lên sắc cam đỏ nổi tiếng.
So Sánh Với Các Lâu Đài Quốc Bảo Khác
Matsue là lâu đài quốc bảo mới nhất và cũng là lâu đài duy nhất trong nhóm 5 Kokuho nằm ở vùng Sanin (duyên hải phía Bắc đảo Honshu) – khu vực ít được du khách quốc tế biết đến hơn nhiều so với Kansai hay Chubu.
| Lâu đài | Năm công nhận Quốc bảo | Vùng miền |
|---|---|---|
| Matsue | 2015 (mới nhất) | Sanin (Shimane) |
| Hikone | 1952 | Kansai (Shiga) |
| Inuyama | 1952 | Chubu (Aichi) |
Chính vì vị trí xa các trung tâm du lịch lớn và ít được biết đến, lâu đài Matsue thường vắng khách quốc tế hơn hẳn, mang lại trải nghiệm tham quan yên bình và chân thực cho những ai muốn khám phá một lâu đài Quốc bảo đích thực mà không phải chen chúc giữa đám đông.
Câu Hỏi Thường Gặp
Vì sao lâu đài Matsue đến năm 2015 mới được công nhận Quốc bảo?
Vì thiếu tài liệu xác thực năm xây dựng chính xác. Đến năm 2012, các nhà nghiên cứu phát hiện tấm biển gỗ khắc niên đại năm 1611 trong một ngôi đền tại Matsue, cung cấp bằng chứng cần thiết để công nhận danh hiệu Quốc bảo năm 2015.
Vì sao lâu đài Matsue được gọi là “thành chim ưng đen”?
Nhờ các mái phụ cong đặc trưng (chidori-hafu) gợi liên tưởng đến đàn chim ưng đang bay, kết hợp với màu gỗ đen sơn dầu bên ngoài tháp chính.
Vé vào cửa lâu đài Matsue bao nhiêu tiền?
Giá vé người lớn là 680 yên, học sinh tiểu học đến trung học là 290 yên.
Du thuyền quanh hào nước Horikawa có gì đặc biệt?
Tour thuyền dài khoảng 3,7km, mất khoảng 50 phút, đi qua nhiều cây cầu thấp đòi hỏi hạ mui thuyền để luồn qua, là trải nghiệm độc đáo hiếm có ở các lâu đài khác.
Nên kết hợp tham quan lâu đài Matsue với điểm nào khác?
Đền Izumo Taisha – một trong những đền Thần đạo cổ xưa nhất Nhật Bản, cách Matsue khoảng 40-50 phút di chuyển, là điểm kết hợp lý tưởng nhất.
