Bảo tàng Cố Cung Quốc gia (National Palace Museum, 國立故宮博物院) tại Đài Bắc là một trong bốn bảo tàng lớn nhất thế giới, sánh ngang cùng Louvre (Paris), Bảo tàng Anh (London) và Ermitage (Saint Petersburg) về quy mô và giá trị bộ sưu tập. Điều đặc biệt là toàn bộ hiện vật nơi đây từng thuộc về Tử Cấm Thành – hoàng cung của các triều đại phong kiến Trung Hoa suốt gần 500 năm, được di dời qua một hành trình lịch sử đầy biến động trước khi an vị tại Đài Bắc.
Mình đã dành trọn một buổi sáng để tham quan bảo tàng này, và có thể khẳng định đây là một trong những trải nghiệm văn hóa – lịch sử đáng giá nhất khi đến Đài Bắc, đặc biệt với ai yêu thích nghệ thuật cổ vật Trung Hoa. Bài viết này tổng hợp lịch sử di dời đầy ly kỳ của bộ sưu tập, những báu vật nổi tiếng nhất định phải xem, cùng kinh nghiệm tham quan thực tế.
Bảo tàng Cố Cung nằm ở đâu?
Bảo tàng tọa lạc tại quận Sĩ Lâm (Shilin), phía bắc Đài Bắc, không quá xa khu vực chợ đêm Sĩ Lâm nổi tiếng. Khuôn viên bảo tàng được xây dựng theo phong cách kiến trúc cung điện Trung Hoa cổ điển, với mái ngói cong vút đặc trưng, tọa lạc giữa một không gian núi non xanh mát tạo cảm giác trang nghiêm, cổ kính ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Hành trình lịch sử: từ Tử Cấm Thành đến Đài Bắc
Câu chuyện của bộ sưu tập này bắt đầu từ năm 1925, khi Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh chính thức mở cửa cho công chúng dưới tên gọi Bảo tàng Cố Cung, trưng bày kho báu tích lũy qua nhiều triều đại hoàng đế Trung Hoa. Tuy nhiên, trước nguy cơ xâm lược của quân Nhật, từ năm 1933, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc đã quyết định di dời toàn bộ hiện vật quý giá ra khỏi Bắc Kinh để tránh bị phá hủy hoặc cướp bóc.
Cuộc di dời này kéo dài qua nhiều năm, đi qua nhiều tỉnh thành Trung Quốc để tránh chiến tranh, và đến cuối năm 1948, khi cục diện nội chiến giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản ngày càng căng thẳng, 2.972 thùng hiện vật quý giá nhất của Tử Cấm Thành đã được đưa lên tàu vận chuyển đến cảng Cơ Long (Keelung), Đài Loan. Đây là một trong những cuộc di dời di sản văn hóa quy mô lớn và ly kỳ bậc nhất lịch sử nhân loại, khi mỗi con tàu đều mang theo nguy cơ bị đánh chìm hoặc cướp phá giữa lúc chiến sự loạn lạc.
Sau nhiều năm lưu giữ tạm thời tại miền trung Đài Loan, bảo tàng chính thức khánh thành tại địa điểm hiện nay ở Đài Bắc vào năm 1965, đánh dấu một chương mới trong việc bảo tồn và giới thiệu di sản văn hóa Trung Hoa ra thế giới.
Quy mô bộ sưu tập: gần 8.000 năm lịch sử văn minh
Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc hiện lưu giữ khoảng 700.000 hiện vật, trải dài gần 8.000 năm lịch sử văn minh Trung Hoa – từ đồ gốm thời kỳ đồ đá mới, đồ đồng thời nhà Thương – Chu, thư pháp, tranh vẽ, đồ sứ các triều đại, cho đến trang phục và trang sức hoàng gia. Do số lượng hiện vật khổng lồ, bảo tàng phải luân phiên trưng bày theo từng đợt, mỗi lần chỉ giới thiệu một phần nhỏ trong kho tàng đồ sộ này, nghĩa là mỗi lần ghé thăm bạn đều có cơ hội chiêm ngưỡng những hiện vật khác nhau.
Ngọc bắp cải – báu vật được yêu thích nhất
Nếu chỉ được nhớ tên một hiện vật duy nhất tại đây, chắc chắn đó phải là Ngọc bắp cải (Jadeite Cabbage) – tác phẩm điêu khắc từ một khối ngọc bích tự nhiên có hai màu trắng và xanh lục, được nghệ nhân khéo léo tận dụng để tạc thành hình một cây bắp cải Trung Quốc sống động đến kinh ngạc, như thể vừa được hái còn đọng sương sớm. Trên đó còn có hình con châu chấu và con dế đậu, mang ý nghĩa biểu tượng cho sự sinh sôi nảy nở.
Theo các nhà nghiên cứu, tác phẩm này nhiều khả năng từng là món quà cưới trong hoàng cung, và ngày nay nó đã trở thành biểu tượng đại diện cho toàn bộ bảo tàng, thu hút lượng khách tham quan đông đảo đến mức đôi khi bạn phải xếp hàng khá lâu mới đến lượt chiêm ngưỡng tận mắt.
Đá thịt kho Đông Pha – tuyệt tác gây kinh ngạc
Một báu vật khác cũng nổi tiếng không kém là đá thịt kho (Meat-Shaped Stone), được chế tác từ đá jasper vào thời nhà Thanh. Nhìn qua, không ai có thể tin đây chỉ là một khối đá tự nhiên – từng lớp mỡ, nạc, da được thể hiện chân thực đến mức trông y hệt một miếng thịt kho Đông Pha (món ăn nổi tiếng Trung Hoa) vừa được nấu chín, bóng bẩy và hấp dẫn. Đây là minh chứng rõ nét cho tay nghề điêu khắc đá đỉnh cao của các nghệ nhân cung đình xưa, khi họ biết cách tận dụng vân đá tự nhiên để tạo hiệu ứng thị giác chân thực tuyệt đối.
Những báu vật đáng chú ý khác
Đồ đồng và đồ gốm cổ
Bộ sưu tập đồ đồng thời Thương – Chu với hoa văn chạm khắc tinh xảo, cùng đồ gốm sứ qua các triều đại (đặc biệt là gốm sứ thời Tống, Nguyên, Minh, Thanh) là những minh chứng sống động cho trình độ kỹ thuật gốm sứ đỉnh cao của Trung Hoa cổ đại.
Thư pháp và tranh cuộn
Bảo tàng lưu giữ nhiều tác phẩm thư pháp, tranh cuộn quý giá của các danh họa, danh gia thư pháp nổi tiếng qua nhiều thế kỷ, phản ánh chiều sâu văn hóa nghệ thuật cung đình Trung Hoa.
Trang sức và đồ ngự dụng hoàng gia
Các món trang sức, ấn tín, đồ dùng cá nhân của hoàng đế và hoàng hậu cũng được trưng bày, giúp du khách hình dung phần nào cuộc sống xa hoa nơi cung cấm ngày xưa.
Khám phá Vườn Chí Thiện cạnh bảo tàng
Sau khi tham quan các phòng trưng bày, đừng bỏ lỡ Vườn Chí Thiện (Zhishan Garden) nằm ngay cạnh bảo tàng – một khu vườn được thiết kế theo phong cách vườn cổ điển Trung Hoa với ao sen, cầu đá, đình tạ và cây cối được cắt tỉa công phu. Đây là không gian lý tưởng để thư giãn, chụp ảnh và nghỉ ngơi sau khoảng thời gian dài đi bộ tham quan các phòng trưng bày trong nhà.
Thông tin vé và giờ mở cửa
| Hạng mục | Chi phí (Đài tệ) | Quy đổi VNĐ |
|---|---|---|
| Vé người lớn | 350 | ~280.000 |
| Vé sinh viên/học sinh (có thẻ) | 150 | ~120.000 |
| Miễn phí | Trẻ em dưới 6 tuổi, người trên 65 tuổi | – |
| Thuê máy audio guide tiếng Việt/Anh | 100-150 | ~80.000-120.000 |
Bảo tàng mở cửa hàng ngày từ 9h đến 17h, riêng thứ Sáu và thứ Bảy mở cửa kéo dài đến 21h. Nên dành ít nhất 2-3 tiếng đồng hồ để tham quan trọn vẹn các khu trưng bày chính.
Cách di chuyển đến bảo tàng
Cách phổ biến nhất là đi MRT tuyến đỏ (Tamsui-Xinyi) đến ga Shilin, sau đó bắt xe buýt tuyến Cố Cung (Red 30 hoặc 304) đi thêm khoảng 15-20 phút. Nếu di chuyển bằng taxi từ trung tâm thành phố hoặc từ khu vực Tây Môn Đình, thời gian trung bình khoảng 25-35 phút tùy tình trạng giao thông.
Chi nhánh phía Nam – Bảo tàng Cố Cung Gia Nghĩa
Ít du khách biết rằng ngoài cơ sở chính ở Đài Bắc, Bảo tàng Cố Cung còn có một chi nhánh phía Nam đặt tại huyện Gia Nghĩa (Chiayi), khánh thành từ năm 2015 nhằm giảm tải lượng khách tham quan cho cơ sở chính và giới thiệu thêm các bộ sưu tập nghệ thuật châu Á khác như gốm sứ Nhật Bản, thảm dệt Ba Tư, tượng Phật giáo Đông Nam Á. Nếu có dịp khám phá miền nam Đài Loan, đây cũng là một điểm đến đáng cân nhắc để tránh đông đúc so với cơ sở Đài Bắc, đặc biệt vào mùa cao điểm du lịch.
Câu Hỏi Thường Gặp
Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc có bao nhiêu hiện vật?
Bảo tàng lưu giữ khoảng 700.000 hiện vật, trải dài gần 8.000 năm lịch sử văn minh Trung Hoa, được di dời từ Tử Cấm Thành Bắc Kinh vào năm 1948-1949.
Báu vật nổi tiếng nhất tại Bảo tàng Cố Cung là gì?
Hai báu vật nổi tiếng nhất là Ngọc bắp cải (Jadeite Cabbage) và Đá thịt kho Đông Pha (Meat-Shaped Stone), cả hai đều được chế tác từ đá quý tự nhiên với độ chân thực đáng kinh ngạc.
Vé vào Bảo tàng Cố Cung giá bao nhiêu?
Vé người lớn giá 350 Đài tệ (khoảng 280.000 VNĐ), vé sinh viên/học sinh 150 Đài tệ, miễn phí cho trẻ em dưới 6 tuổi và người trên 65 tuổi.
Đi đến Bảo tàng Cố Cung bằng cách nào?
Đi MRT tuyến đỏ đến ga Shilin, sau đó chuyển sang xe buýt tuyến Cố Cung (Red 30 hoặc 304) đi thêm khoảng 15-20 phút là đến nơi.
Nên dành bao nhiêu thời gian để tham quan bảo tàng?
Nên dành ít nhất 2-3 tiếng đồng hồ để tham quan trọn vẹn các khu trưng bày chính, và có thể dành thêm thời gian khám phá Vườn Chí Thiện cạnh bảo tàng.
1 Bình luận