Khi nhắc đến Nhật Bản, bên cạnh sự nhộn nhịp của các đại đô thị sầm uất với tàu điện ngầm chằng chịt và những tòa nhà chọc trời, còn tồn tại một nước Nhật rất đỗi bình yên, trầm mặc và cổ kính. Đó là những ngôi làng cổ ẩn mình giữa thung lũng sâu, hay nép mình bên những vịnh biển lặng sóng. Nơi mà thời gian dường như đã ngừng trôi từ hàng thế kỷ trước. Khám phá những ngôi làng cổ ở Nhật Bản không chỉ là một chuyến du lịch ngắm cảnh đơn thuần, mà là một cuộc hành hương về quá khứ, để chạm vào những giá trị văn hóa, kiến trúc và lối sống truyền thống được bảo tồn nghiêm ngặt. Dưới đây, trainghiemdi.com sẽ dắt bạn bước vào Top 6 ngôi làng cổ tích đẹp nhất định phải đến một lần trong đời!
1. Làng cổ Shirakawa-go (Tỉnh Gifu) – Di sản văn hóa thế giới vạn người mê
Sẽ là một thiếu sót vô cùng lớn nếu nhắc đến làng cổ Nhật Bản mà bỏ qua Shirakawa-go (Bạch Xuyên Hương). Nằm ở thung lũng sông Shogawa hẻo lánh thuộc tỉnh Gifu, ngôi làng này đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1995. Điểm khiến Shirakawa-go trở nên độc nhất vô nhị chính là phong cách kiến trúc nhà mái tranh Gassho-zukuri.
Kiến trúc Gassho-zukuri là gì?
Trong tiếng Nhật, “Gassho” có nghĩa là “chắp tay cầu nguyện”. Khi nhìn từ xa, những mái nhà lợp bằng cỏ tranh rơm rạ ở đây có độ dốc cực lớn (khoảng 60 độ), trông giống hệt như hai bàn tay đang úp vào nhau cầu nguyện. Thiết kế này không phải ngẫu nhiên mà là một sự tính toán thiên tài của người xưa để chống chọi lại lượng tuyết rơi dày đặc vào mùa đông (đôi khi tuyết dày tới 2-3 mét). Mái nhà dốc giúp tuyết trượt xuống dễ dàng, tránh làm sập nhà. Đặc biệt, những ngôi nhà này được xây dựng hoàn toàn bằng kỹ thuật ghép mộng gỗ, không sử dụng bất kỳ một chiếc đinh sắt nào.
Trải nghiệm tuyệt vời nhất tại Shirakawa-go
Mỗi mùa, Shirakawa-go lại khoác lên mình một tấm áo mới. Mùa xuân có hoa anh đào rực rỡ, mùa hè xanh mướt những cánh đồng lúa, mùa thu lá vàng lá đỏ lãng mạn. Tuy nhiên, mùa đông mới là thời điểm “cháy vé” nhất. Lễ hội thắp sáng (Winter Light-up) diễn ra vào một số ngày cuối tuần của tháng 1 và tháng 2 hàng năm biến ngôi làng chìm trong tuyết trắng trở thành một quả cầu tuyết pha lê phát sáng tuyệt đẹp. Lời khuyên là bạn nên đặt phòng Minshuku (nhà trọ truyền thống) trước ít nhất 3-6 tháng nếu muốn trải nghiệm ngủ lại qua đêm bên bếp lửa Irori truyền thống.
| Cách di chuyển | Bắt xe buýt Nohi Bus từ ga Takayama (khoảng 50 phút) hoặc từ ga Kanazawa (khoảng 1 tiếng 15 phút). |
| Đặc sản nên thử | Thịt bò Hida nướng lá Hoba xiên que, Bánh nếp ngũ sắc (Gohei Mochi). |
2. Làng cổ Oshino Hakkai (Tỉnh Yamanashi) – Tinh hoa hội tụ dưới chân núi Phú Sĩ
Nằm khép mình tĩnh lặng ngay dưới chân ngọn núi Phú Sĩ thiêng liêng, Oshino Hakkai mang ý nghĩa là “8 vùng biển của Oshino”. Ngôi làng này là một phần của Di sản Thế giới núi Phú Sĩ, nổi tiếng với 8 hồ nước trong vắt như pha lê.
Sự kỳ diệu của mạch nước ngầm 80 năm
Tám hồ nước tại Oshino Hakkai (Wakuike, Deguchiike, Kagamiike…) được kiến tạo từ quá trình phun trào của núi Phú Sĩ và sự bào mòn của nham thạch qua hàng ngàn năm. Điều kỳ diệu là nguồn nước trong các hồ này chính là nước tuyết tan từ đỉnh Phú Sĩ. Những giọt nước rỉ xuống sườn núi, thấm qua vô vàn các lớp đá nham thạch xốp ròng rã suốt 80 năm mới trào lên mặt đất. Quá trình lọc tự nhiên này khiến nước hồ trong đến mức bạn có thể nhìn rõ tận đáy (sâu đến 8 mét) với đàn cá Koi rực rỡ tung tăng bơi lội và lớp rêu xanh mướt.
Trải nghiệm không thể bỏ lỡ
Khi đến đây, du khách sẽ được trải nghiệm nghi thức nhúng tay vào bể nước thiêng hình núi Phú Sĩ. Dòng nước buốt giá (khoảng 10-12 độ C quanh năm) sẽ mang lại cảm giác thanh tẩy sảng khoái. Đừng quên dạo quanh các ngôi nhà mái tranh cổ kính và ngắm hình bóng núi Phú Sĩ in hình xuống mặt hồ Kagamiike. Ẩm thực đường phố tại đây cũng rất phong phú với món đậu hũ luộc ngâm nước suối mát lạnh, nấm hương nướng và bánh ngải cứu Kusa Mochi nhân đậu đỏ nướng than củi thơm lừng.
3. Làng Kayabuki no Sato, Miyama (Phủ Kyoto) – Bức tranh cổ tích yên bình
Nếu bạn sợ sự đông đúc, xô bồ của Shirakawa-go và muốn tìm một nơi vắng vẻ, tĩnh lặng tuyệt đối thì hãy đến Kayabuki no Sato tại vùng núi Miyama, cách trung tâm Kyoto khoảng 50km về phía Bắc. Nơi đây đã được công nhận là Khu bảo tồn kiến trúc truyền thống quan trọng của Nhật Bản.
Nét khác biệt của mái nhà Irimoya
Khác với mái nhà chắp tay Gassho-zukuri, 39 ngôi nhà mái tranh ở Miyama được xây dựng theo kiểu Irimoya-zukuri (mái dốc 4 mặt), với mái hiên đua rộng ra xung quanh. Trên nóc nhà là những thanh gỗ bắt chéo (Chigi) và các khúc gỗ ngang (Katsuogi) để giữ cho mái tranh không bị gió bão thổi bay. Ngôi làng nằm thoai thoải trên sườn đồi, hướng mặt ra dòng sông Yura hiền hòa, xung quanh là những ruộng lúa xanh rì và những khu rừng tuyết tùng bạt ngàn.
Lễ hội vòi rồng độc đáo
Vì nhà lợp bằng tranh rất dễ cháy, làng được trang bị 62 vòi rồng chữa cháy tự động ngụy trang dưới hình dáng những túp lều gỗ nhỏ. Vào giữa tháng 5 và đầu tháng 12 hàng năm, ngôi làng sẽ tổ chức “Lễ hội vòi rồng” (Water Hose Festival) – thực chất là một buổi diễn tập PCCC. Khi hệ thống kích hoạt, 62 cột nước cao vút sẽ đồng loạt phun lên không trung, bao trùm ngôi làng trong những màn mưa nhân tạo và tạo ra những dải cầu vồng tuyệt đẹp. Đây là sự kiện thu hút rất đông các nhiếp ảnh gia trên toàn thế giới.
4. Làng trạm nghỉ Ouchi-juku (Tỉnh Fukushima) – Thị trấn sầm uất thời Edo
Nhật Bản không chỉ có làng nông nghiệp mà còn có những “thị trấn bưu điện” (Post town) lịch sử. Ouchi-juku thuộc tỉnh Fukushima là một ví dụ điển hình. Trong thời kỳ Edo (1603-1868), đây là một trạm nghỉ sầm uất trên tuyến đường Aizu-Nishi Kaido, kết nối vùng Aizu với thủ đô Edo (Tokyo ngày nay). Đây là nơi các lãnh chúa (Daimyo), võ sĩ đạo (Samurai) và thương nhân dừng chân nghỉ ngơi trong hành trình dài.
Hồi sinh thế kỷ 17 giữa thời hiện đại
Bước vào Ouchi-juku, bạn sẽ thấy thời gian như đảo ngược. Ngôi làng bao gồm hai dãy nhà mái tranh chạy song song dọc theo một con đường đất nện không hề rải nhựa. Dọc hai bên đường là những rãnh nước trong vắt róc rách chảy. Chính quyền địa phương đã khéo léo chôn ngầm toàn bộ hệ thống dây cáp điện và cáp viễn thông xuống lòng đất để giữ nguyên vẹn cảnh quan cổ trang cho ngôi làng. Ngày nay, những ngôi nhà này được sử dụng làm nhà hàng, quán trà và cửa hàng bán đồ lưu niệm thủ công (đặc biệt là búp bê đỏ Akabeko).
Thử thách ăn mì Negi Soba bằng… cọng hành
Đặc sản nức tiếng nhất của Ouchi-juku là Negi Soba (Mì tỏi tây). Điều kỳ lạ là khi phục vụ món mì kiều mạch lạnh này, nhà hàng sẽ không đưa đũa cho bạn. Thay vào đó, bạn sẽ phải sử dụng một cọng tỏi tây (negi) lớn, cắn uốn cong phần đầu để vớt mì, và vừa ăn mì vừa cắn luôn cọng tỏi tây để làm gia vị cay nồng. Đây là một trải nghiệm ẩm thực vô cùng thú vị và bắt buộc phải thử.
5. Làng chài Ine no Funaya (Phủ Kyoto) – “Venice của Nhật Bản”
Nếu bạn đã quen với những ngôi làng cổ trên núi, hãy đổi gió với một làng chài nổi trên biển độc đáo nhất xứ Phù Tang: Ine no Funaya (thuộc bán đảo Tango, phía Bắc Kyoto). Ngôi làng này mang vẻ đẹp mộc mạc, yên bình của đại dương, khác biệt hoàn toàn với phần còn lại của Nhật Bản.
Kiến trúc Nhà Thuyền (Funaya) độc nhất vô nhị
Ngôi làng kéo dài khoảng 5km dọc theo vịnh Ine với hơn 230 ngôi “Funaya” (Nhà thuyền) được xây sát ra mép biển. Kiến trúc Funaya gồm 2 tầng: Tầng trệt mở thẳng ra mặt nước được dùng làm gara để neo đậu tàu thuyền và cất giữ ngư cụ; tầng hai là không gian sinh hoạt chính của gia đình. Nhìn từ xa, những ngôi nhà này như đang nổi bồng bềnh trên mặt nước biển xanh ngắt.
Trải nghiệm nhịp sống ngư dân
Cách tốt nhất để ngắm nhìn vẻ đẹp của Ine là tham gia các chuyến Sea Taxi (Taxi trên biển) do chính người dân địa phương lái. Họ sẽ chở bạn đi vòng quanh vịnh, thuyết minh về lịch sử làng chài, và bạn có thể mua những gói thức ăn nhỏ (thường là bánh vừng) để ném lên không trung cho bầy chim mòng biển (Sea gulls) sà xuống ăn mồi. Ngoài ra, bạn có thể mượn xe đạp miễn phí quanh làng để dạo quanh các xưởng ủ rượu Sake địa phương. Về ẩm thực, Ine nổi tiếng với món cá đuôi vàng (Buri) và hải sản tươi sống đánh bắt ngay trong vịnh.
6. Thị trấn bưu điện Tsumago-juku (Tỉnh Nagano) – Linh hồn của con đường Nakasendo
Nằm trong thung lũng Kiso rậm rạp, Tsumago-juku là một trong 69 trạm nghỉ trên tuyến đường Nakasendo lịch sử nối liền Kyoto và Edo. Trong những năm 1960, khi Nhật Bản phát triển công nghiệp hóa mạnh mẽ, người dân Tsumago đã khởi xướng một phong trào bảo tồn di sản quy mô lớn nhất cả nước, biến nơi đây thành thị trấn cổ được bảo tồn tốt nhất.
Quy tắc 3 KHÔNG nghiêm ngặt
Để giữ được bầu không khí của thế kỷ 17, người dân Tsumago đã đưa ra bộ luật bảo tồn 3 KHÔNG: “Không bán, Không cho thuê, Không phá hủy” đối với các tòa nhà. Mọi biển hiệu quảng cáo rực rỡ, máy bán hàng tự động hay dây điện chằng chịt đều bị cấm ngặt tại trục đường chính. Khi bước đi trên những con đường lát đá, giữa những dãy nhà bằng gỗ trượt (lattice doors) sẫm màu, bạn sẽ có cảm giác mình đang hóa thân thành một Samurai thực thụ.
Cung đường Trekking lịch sử Magome – Tsumago
Trải nghiệm đáng giá nhất ở đây là chuyến đi bộ (Trekking) dọc theo con đường mòn Nakasendo xuyên rừng, dài khoảng 8km, nối liền trạm nghỉ Magome và Tsumago. Cung đường này vô cùng an toàn, rợp bóng cây bách, những thác nước róc rách và những tháp chuông đuổi gấu cổ xưa. Chuyến đi mất khoảng 2.5 – 3 tiếng, là cơ hội tuyệt vời để thanh lọc tâm hồn và rèn luyện thể lực.
VII. Bỏ Túi Quy Tắc Ứng Xử Thăm Làng Cổ Nhật Bản
Bên cạnh việc chuẩn bị lịch trình, việc hiểu rõ các quy tắc ứng xử (Etiquette) là vô cùng quan trọng, bởi lẽ những ngôi làng này không chỉ là bảo tàng ngoài trời, mà còn là không gian sinh sống thực tế của cư dân địa phương (trong đó có rất nhiều người lớn tuổi).
- Tôn trọng không gian tư nhân: Tuyệt đối không tự ý mở cửa bước vào sân nhà, vườn rau hay nhìn trộm vào cửa sổ của người dân. Chỉ vào những khu vực có biển báo “Open to public” (Mở cửa cho khách tham quan).
- Quy tắc mang rác về nhà: Khác với đô thị, các làng cổ hầu như không có thùng rác công cộng. Việc này để tránh các loài động vật hoang dã (khỉ, gấu) lục lọi. Bạn bắt buộc phải mang theo túi nilon cá nhân để đựng rác và đem về khách sạn hoặc các điểm tập kết rác lớn để vứt.
- Chuẩn bị tiền mặt (Cash is King): Đa số các hàng quán nhỏ, quầy lưu niệm, vé vào cửa bảo tàng tại làng cổ do các cụ già quản lý và chỉ chấp nhận tiền mặt (Đồng Yên). Hãy rút đủ tiền lẻ trước khi lên xe buýt vào làng.
- Luôn mang theo giày dễ cởi: Khi vào tham quan bên trong các ngôi nhà cổ, đền đài hay lưu trú tại nhà trọ (Minshuku), bạn sẽ phải cởi giày để đi trên sàn chiếu Tatami. Hãy chuẩn bị những đôi giày lười (Slip-on) và nhớ mang tất (vớ) sạch sẽ để lịch sự nhé.
- Kiểm soát tiếng ồn: Không bật nhạc lớn, không la hét hay sử dụng flycam (drone) bừa bãi khi chưa xin phép chính quyền địa phương.
