Giữa vùng đất Tứ Xuyên trù phú, có một công trình đã thay đổi số phận của cả một vùng đồng bằng, biến nơi đây thành “Thiên phủ chi quốc” (Vùng đất của thiên đường). Đó chính là Đô Giang Yến (Dujiangyan). Không cần những con đập bê tông khổng lồ, Đô Giang Yến vẫn khuất phục được dòng sông Mân hung dữ suốt hơn 2.300 năm qua. Hãy cùng trainghiemdi.com khám phá kỳ quan thủy lợi vĩ đại này trong hành trình .
I. Đô Giang Yến – Thành tựu vĩ đại của trí tuệ cổ xưa
Nằm trên dòng sông Mân tại tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, Đô Giang Yến được xây dựng vào khoảng năm 256 TCN bởi thái thú Lý Băng thời nhà Tần. Trước khi có công trình này, sông Mân thường xuyên gây ra lũ lụt kinh hoàng vào mùa hè và hạn hán vào mùa đông, khiến đời sống nhân dân vô cùng cực khổ.
Thay vì xây dựng một con đập chặn đứng dòng nước như cách làm thông thường, Lý Băng đã áp dụng nguyên lý “thuận theo tự nhiên” để điều tiết dòng chảy. Chính tư duy đột phá này đã giúp Đô Giang Yến được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới và trở thành hệ thống thủy lợi lâu đời nhất thế giới vẫn còn đang sử dụng hoàn hảo cho đến tận ngày nay.
II. Giải mã cấu trúc kỳ diệu của Đô Giang Yến
Công trình bao gồm ba bộ phận chính được thiết kế tinh xảo để phối hợp nhịp nhàng với nhau. Khi đứng trên cầu treo An Lan, bạn sẽ thực sự thán phục trước sự sắp đặt của người xưa:
1. Miệng Cá (Yuzui) – Hệ thống phân lũ thông minh
Đúng như tên gọi, đây là một con đê dài có hình dạng như miệng của một con cá khổng lồ nằm giữa dòng sông. Nhiệm vụ của “Miệng Cá” là chia dòng sông Mân thành hai nhánh: Dòng sông Trong (nằm phía trong để tưới tiêu) và Dòng sông Ngoài (nằm phía ngoài để xả lũ). Vào mùa khô, 60% lượng nước sẽ đổ vào nội giang để phục vụ nông nghiệp; ngược lại vào mùa lũ, phần lớn nước sẽ được đẩy ra ngoại giang để bảo vệ vùng hạ lưu.
2. Miệng Bình (Baopingkou) – Cửa ngõ điều tiết lượng nước
Để tạo ra cửa ngõ này, người xưa đã phải đục xuyên qua ngọn núi Ngọc Lũy. Miệng Bình đóng vai trò như một chiếc van kiểm soát, chỉ cho phép một lượng nước nhất định chảy vào đồng bằng Thành Đô, ngăn chặn nguy cơ ngập lụt cục bộ.
3. Đập Phi Sa (Feishayan) – Hệ thống tự xả cát và bùn
Đây là điểm tinh túy nhất của công trình. Đập Phi Sa lợi dụng lực ly tâm của dòng nước xoáy để tự động đẩy cát, sỏi và lượng nước dư thừa từ nội giang sang ngoại giang. Nhờ vậy, lòng sông nội giang luôn sạch sẽ, không bị bồi lấp qua hàng ngàn năm mà không cần máy móc nạo vét thủ công.
III. Những trải nghiệm không thể bỏ lỡ tại khu di sản
Theo kinh nghiệm của biên tập viên Hoang Quan, Đô Giang Yến không chỉ có kỹ thuật khô khan mà còn là một thắng cảnh tuyệt mỹ:
- Chinh phục cầu treo An Lan: Cây cầu treo lắc lư bắc ngang qua dòng sông Mân, mang đến góc nhìn cận cảnh nhất về hệ thống Miệng Cá và dòng nước cuồn cuộn bên dưới.
- Tham quan đền Nhị Vương (Erwang Temple): Ngôi đền được xây dựng để tưởng nhớ cha con Lý Băng. Kiến trúc đền đài uy nghiêm nằm tựa lưng vào núi Ngọc Lũy, bao quanh bởi rừng cây cổ thụ xanh mát.
- Ngắm cảnh từ đình Tần Yến: Từ vị trí cao nhất này, bạn có thể thu trọn toàn cảnh hệ thống thủy lợi Đô Giang Yến vào tầm mắt và cảm nhận sự hùng vĩ của thiên nhiên Tứ Xuyên.
- Phố cổ Quán Huyện (Guanxian): Nằm ngay cổng vào khu di tích, đây là nơi bạn có thể thưởng thức ẩm thực Tứ Xuyên cay nồng và mua sắm những món đồ thủ công độc đáo.
Đô Giang Yến
IV. Kinh nghiệm du lịch Đô Giang Yến từ trainghiemdi.com
Để hành trình khám phá kỳ quan này thuận tiện nhất, bạn hãy lưu ý:
- Di chuyển: Cách nhanh nhất là đi tàu cao tốc từ ga Thành Đô (Chengdu) đến ga Đô Giang Yến chỉ mất khoảng 30 phút. Từ ga, bạn có thể bắt xe buýt hoặc taxi đến cửa khu du lịch.
- Thời điểm lý tưởng: Mùa xuân và mùa thu là lúc tiết trời dễ chịu nhất. Tuy nhiên, nếu muốn thấy sự hùng vĩ của dòng nước, bạn có thể đi vào mùa hè (tháng 6-8), nhưng cần lưu ý thời tiết nắng nóng.
- Giá vé: Khoảng 80 RMB. Bạn nên đặt vé trực tuyến qua các ứng dụng như Ctrip hoặc ứng dụng chính thức của khu du lịch để tránh xếp hàng.
- Kết hợp lịch trình: Đô Giang Yến rất gần với Núi Thanh Thành – nơi khai sinh ra Đạo giáo. Bạn nên dành 1 ngày để tham quan cả hai điểm này vì chúng thuộc cùng một quần thể di sản thế giới.